Ustawa o rajach podatkowych (CFC) może zrobić krzywdę Polsce

Nowy rok przynosi nową rzeczywistość podatkową. Szczególnie istotna zmiana dotyczy tzw. reguły CFC wprowadzonej przez głośną (bo niemal spóźnioną) ustawę o rajach podatkowych. Czy reguła ta przyniesie budżetowi dodatkowe wpływy?

W dużym uproszczeniu przepisy o CFC zakładają, że polscy podatnicy będą łączyli swoje dochody z dochodami kontrolowanych przez siebie spółek zagranicznych. Innymi słowy, polski ustawodawca chciałby aby polscy podatnicy płacili podatek dochodowy według zasady rezydencji: nieważne gdzie osiągniesz dochód, podatek zapłacisz w Polsce.

Generalnie rzecz biorąc, reguły CFC nie są czymś szalenie nowatorskim. Wprowadzenie takich reguł zaleca OECD, istnieją one w takich państwach jak Wielka Brytania czy Dania. Czy jednak polskie reguły CFC okażą się skuteczne? To dyskusyjne, w końcu nawet Ministerstwo Finansów nie potrafi oszacować potencjalnych wpływów podatkowych z CFC.

Jednakże przeprowadźmy prosty eksperyment myślowy na poniższym przykładzie.

A i B (np. Polska i Czechy) są państwami, w których siedziby posiadają dwie korporacje. Państwa te są więc państwami rezydencji, lecz są też państwami źródła, bowiem korporacje wykonują w tych państwach działalność gospodarczą. H jest typowym rajem podatkowym.

Rządy państw Polski i Czech są aktywne, jeśli chodzi o politykę gospodarczą (mogą ustanawiać nowe reguły podatkowe), zaś H pełni jedynie rolę bierną.

Istnieją dwie firmy A (z rezydencją w Polsce)  i B (z rezydencją w Czechach).

  • A posiada aktywo a1 (kraj lokalizacji Polska) oraz b1 (kraj lokalizacji Czechy)
  • B posiada aktywo a2 (kraj lokalizacji Polska) oraz b2 (kraj lokalizacji Czechy).

Każda firma generuje 50 dochodu przed opodatkowaniem eksploatujące aktywo, np. fabrykę, (czyli razem 100). Koszt transferu dochodu do kraju H wynosi 2. Oba kraje mają stawkę 19% CIT, zaś kraj H ma zerową stawkę podatkową (0% CIT).

Dobrobyt krajowy definiujemy jako łącznie: dochody firmy (po opodatkowaniu) oraz wpływy podatkowe kraju.

Scenariusz I: brak reguł CFC

Obie firmy A i B transferują dochód do kraju H. Innymi słowy dobrobyt krajowy wynosić będzie dla Polski i Czech: 100 (dochody przed opodatkowaniem) – 2*2 (koszty transferu na każde aktywo) + 0 (wpływ podatkowy) = 96.

Scenariusz II: Polska wprowadza reguły CFC

Oznacza to, że firma A nie będzie korzystała już z raju podatkowego. Tym samym, firma ta zapłaci 9,5 podatku w Polsce (19%*50) oraz 9,5 podatku w Czechach (19%*50). Tym samym dobrobyt Polski wyniesie 81 (dochód po opodatkowaniu) powiększony o 9,5 (wpływ podatkowy) co razem daje 90,5. Dobrobyt państwa B natomiast wyniesie: 100 (dochód firmy B przed opodatkowaniem) – 4 (koszt transferu dochodu) + 9,5 (podatek zapłacony przez firmę A) co razem daje 105,5.

Oznacza to, że jednostronne wprowadzenie reguł CFC może przyczynić się do spadku dobrobytu w państwie wprowadzającym tę regułę.

Komentarz

Powyższe nie oznacza, że polskie reguły CFC okażą się przeciwskuteczne (tj. stracimy na nich wszyscy). Jednakże, możliwy jest scenariusz, że globalnie na przepisach CFC stracimy a skorzysta Państwo mniej restrykcyjne podatkowo.

I w tym kontekście najbardziej martwi, że Ministerstwo Finansów nie przeprowadziło dokładnej analizy skutków ustawy o rajach podatkowych. Nie posiadamy żadnych szacunków o potencjalnych wpływach podatkowych, o polskich inwestycjach za granicą, o skali zjawiska.

I to jest zła informacja ;)

Przykład opisany na podstawie:

Dharmapalla, D. (2014). What do we know about base erosion and profit shifting? A review of the emirical literature (No. 4612).

 

Radosław Piekarz

Radosław Piekarz

Radek posiada 12 lat doświadczenia zawodowego w zakresie doradztwa podatkowego. Rozpoczął karierę w PwC, obecnie prowadzi własną kancelarię. Radek jest również uznanym wykładowcą podatkowym. Jest autorem dwóch książek podatkowych (jedna w procesie publikacji) oraz wielu artykułów dotyczących tematyki podatkowej. Radek jest doktorantem na Akademii im. Leona Koźmińskiego. Jego specjalizacją jest ekonomia opodatkowania.

Marcin Wrotniak

Marcin Wrotniak

Marcin posiada 7 lat doświadczenia zawodowego w zakresie doradztwa podatkowego. Specjalizuje się w podatku VAT oraz prawie unijnym. Marcin jest autorem publikacji z zakresu prawa podatkowego w prasie specjalistycznej oraz w wydawnictwach ogólnokrajowych.

2 myśli na temat “Ustawa o rajach podatkowych (CFC) może zrobić krzywdę Polsce

  1. Mam pytanie dotyczące wyliczenia: Obie firmy A i B transferują dochód do kraju H. Innymi słowy dobrobyt krajowy wynosić będzie dla Polski i Czech: 100 (dochody przed opodatkowaniem) – 2*2 (koszty transferu na każde aktywo) + 0 (wpływ podatkowy) = 96.

    Jeśli dochód transferowany jest do kraju H ( czyli nie jest wykazywany w kraju A i B?) to skąd bierze sie wartość dochodu przed opodatkowaniem w wysokosci 100? NIe rozumiem tego wyliczenia.
    Pozdrawiam,
    Marcin

    1. Dziękuję za bardzo trafne pytanie. Dobrobyt w naszym przykładzie jest rozumiany trochę inaczej stąd pewnie nieporozumienie. Powtórzmy przykład:

      Obie firmy A i B transferują dochód do kraju H. Innymi słowy dobrobyt krajowy wynosić będzie dla Polski i Czech: 100 (dochody przed opodatkowaniem) – 2*2 (koszty transferu na każde aktywo) + 0 (wpływ podatkowy) = 96.

      Dobrobyt liczony jest jako dochody firmy przed opodatkowaniem w dwóch państwach (Polska i Czechy) – koszt transfer pricingu (u nas wynoszą 4). Dobrobyt wynosi więc 50 (dochód przed opodatkowaniem firmy A z Polski) + 50 (dochód przed opodatkowaniem firmy A z Czech) – 4.

      Dlaczego uwzględniamy dochód przed opodatkowaniem mimo, że jak Pan słusznie zauważyłem jest on wykazywany w raju podatkowym? Dzieję się tak dlatego, że dochód wykazywany jest w raju podatkowym jedynie księgowo. Pieniądze te jednak inwestowane sa w państwach, gdzie firma prowadzi realną działalność. Mówiąc prościej, to, że dana firma wykazuje dochody ze znaku towarowego na Cyprze nie oznacza, że te pieniądze zasilą budżet Cypru. One będą reinwestowane w Polsce.

      Mam nadzieję, że to wyjaśnia sprawę. Jeśli ma Pan dodatkowe pytania proszę śmiało pisać.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>