Reguła Rostowskiego wypiera zasadę Pareto, czyli kto jeszcze płaci w Polsce podatki?

Włoski ekonomista Pareto sformułował zasadę, która zakłada, że około 20% badanych obiektów ma związek z 80% określonych zasobów. W odniesieniu do wpływów z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) zasada Pareto powinna więc oznaczać, że 20% największych podatników ma dostarczyć budżetowi państwa blisko 80% wszystkich wpływów z CIT.

Analiza sprawozdań finansowych polskich podatników pokazuje jednak, że polskie realia budżetowe nawet nie zbliżyły się do proporcji Pareto. W rzeczywistości bowiem 14 (słownie: czternastu) z 347 tys. podatników jest odpowiedzialnych za zapewnienie budżetowi niemal 1/3 wszystkich wpływów z podatku CIT.

MWT_CIT_SP (1)

Hojni sponsorzy budżetu

Kim są podatnicy tak hojnie wspierający budżet Rzeczpospolitej? Na podstawie danych opublikowanych w Pulsie Biznesu przygotowaliśmy zestawienie, które pokazuje strukturę wpływów z podatku CIT w Polsce w 2011 r. (źródło: „MSZ pomoże podatkowym patriotom”). Tabela wymienia trzydziestu siedmiu największych podatników CIT, wskazując jednocześnie, czy dana spółka w sposób pośredni lub bezpośredni była w 2011 r. kontrolowana przez Skarb Państwa (przy czym za jeden podmiot uznaliśmy poszczególne spółki zrzeszone w grupy kapitałowe). Dla każdej ze spółek wskazaliśmy ilość wpłaconego podatku CIT za rok podatkowy oraz jaki procentowy udział całkowitych wpływów CIT za ten rok pokrywa podatek płacony przez daną spółkę.

tabela-spolki

Spośród  wyżej wymienionych podmiotów aż 14 to przedsiębiorstwa, całkowicie kontrolowane przez Skarb Państwa lub, w których państwo posiada znaczący udział bezpośredni lub pośredni.  W sumie Spółki z udziałem Skarbu Państwa zapłaciły w 2011 r. aż 7,6 mld CIT, co jest równe 30% udziałowi we wpływach całkowitych z podatku CIT wynoszących 24,9 mld! Innymi słowy, czternaście spółek jest odpowiedzialnych za prawie 1/3 wpływów z CIT, podczas gdy pozostałe 357 tys. podatników (sic!) wpłaca zaledwie 70% tego podatku.

Jakie wnioski?

Ta dość osobliwa struktura polskich wpływów z podatku CIT pozwala na sformułowanie dwóch wniosków.

Pierwszy wniosek jest taki, że rząd świetnie zarządza spółkami, w których ma udziały. A dzięki ponadprzeciętnym zdolnościom managerskim działaczy politycznych delegowanych przez Ministra do spółek Skarbu Państwa, przedsiębiorstwa te wypracowują gigantyczne zyski. Choć jest to wniosek całkiem przyjemny dla rządu, wydaje się on mało prawdopodobny.

To prowadzi nas do przeciwnej i bardziej realnej konkluzji, która zakłada, że prywatne firmy bez jakiegokolwiek udziału Skarbu Państwa, nie boją się stosować metod optymalizacji podatkowej i zaniżają lub nawet nie wykazują zysków w Polsce. Biorąc pod uwagę dane o kontrolach w zakresie cen transferowych wniosek ten wydaje się więcej niż słuszny i dowodzi, że mechanizmy kontroli podatkowej dla spółek w Polsce są zupełnie niewydajne zaś podstawa opodatkowania w Polsce uległa znacznej erozji.

Radosław Piekarz

Radosław Piekarz

Radek posiada 12 lat doświadczenia zawodowego w zakresie doradztwa podatkowego. Rozpoczął karierę w PwC, obecnie prowadzi własną kancelarię. Radek jest również uznanym wykładowcą podatkowym. Jest autorem dwóch książek podatkowych (jedna w procesie publikacji) oraz wielu artykułów dotyczących tematyki podatkowej. Radek jest doktorantem na Akademii im. Leona Koźmińskiego. Jego specjalizacją jest ekonomia opodatkowania.

Marcin Wrotniak

Marcin Wrotniak

Marcin posiada 7 lat doświadczenia zawodowego w zakresie doradztwa podatkowego. Specjalizuje się w podatku VAT oraz prawie unijnym. Marcin jest autorem publikacji z zakresu prawa podatkowego w prasie specjalistycznej oraz w wydawnictwach ogólnokrajowych.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>